Sobota, 26 sierpnia 2017 roku był pięknym dniem na Karaibach, jak to na Karaibach. Mnóstwo turystów okupowało hotele, bary, plaże były pełne, życie toczyło się zwyczajnie, jak na tropikalne wyspy przystało…

Saturday, August 26, 2017, was a beautiful day in the Caribbean, as it always is in the Caribbean. Hotels and bars were packed, the beaches were full, and life went on as usual, as befits a tropical island…

Tymczasem 4240 kilometrów na wschód od Karaibów, nad innym turystycznym rajem zaczął się sztorm tropikalny, który poczatkowo nie budził niepokoju. Ale już 31 sierpnia ów sztorm zaczął gwałtownie przemieszczać się znad Wysp Zielonego Przylądka na zachód, pędząc przez Atlantyk z rosnącą siłą. 4 września dostał piątą, najwyższą huraganową kategorię i imię Irma. Wiał już wtedy z prędkością 300 km/h i nie zamierzał zwolnić.

Meanwhile, 4,240 kilometers east of the Caribbean, another tourist paradise, a tropical storm had begun to brew. Initially, it didn’t raise any alarm. But by August 31st, the storm began to rapidly move westward from the Cape Verde Islands, racing across the Atlantic with increasing strength. On September 4th, it was upgraded to Category 5, the highest hurricane, and named Irma. By then, it was already gusting to 300 km/h (186 mph) and showed no signs of slowing down.

Pierwszym krajem na drodze Irmy była Antigua i Barbuda. Irma zniszczyła 90 % budynków. 6 września dotarła do Sint Maarten, zabijając 15 osób i niszcząc całą wyspę. 8 września straty oszacowano na 4 miliardy dolarów.

The first country in Irma’s path was Antigua and Barbuda. Irma destroyed 90% of its buildings. On September 6, it reached Sint Maarten, killing 15 people and devastating the entire island. By September 8, damage was estimated at $4 billion.

Potem Irma powiała do Anguilli, Kubę, Haiti, Puerto Rico, Barbados aż dotarła do wybrzeży USA i tam straciła impet. Ale zniszczenia oszacowano na 25 miliardów dolarów, a nie wzięto pod uwagę strat na Haiti (brak danych) i zabiła ponad 80 osób.

Irma then swept through Anguilla, Cuba, Haiti, Puerto Rico, and Barbados before reaching the US coast, where it lost momentum. However, damage was estimated at $25 billion, excluding losses in Haiti (unavailable data), and it killed over 80 people.

Siedem lat później idziemy wzdłuż głównej promenady wyspy Sint Maarten. Niektóre budynki zostały odbudowane po kompletnym zniszczeniu, tak jak ta restauracja, na której wisi tablica upamietniająca tamtą katastrofę. Jest na niej napisane, że budynek powstał z drewna znalezionego w okolicy i jest świadectwem determinacji i siły tamtejszych ludzi. „Now have a drink and celebrate life with us” – „teraz napij się i świętuj z nami życie”. Wzruszające…

Seven years later, we walk along the main promenade of St. Maarten. Some buildings have been rebuilt after being completely destroyed, like this restaurant, which sports a plaque commemorating the disaster. It says that the building was constructed from wood found in the area and is a testament to the determination and strength of the local people. „Now have a drink and celebrate life with us.” Touching…

Na promenadzie jest spokojnie, niedługo zajdzie słońce, na plaży bawi się grupa młodzieży, przechadzają się staruszkowie, woda jest ciepła i pluszcze cicho, w knajpkach siedzą zadowoleni ludzie… W kawiarni Pan i Władca pije karaibskie piwo, ja kawę, rozmawiamy z młodą Holenderką, która pracuje jako kelnerka. Tęskni za Amsterdamem, ale nie chce wracać…

The promenade is quiet, the sun will soon set, a group of young people are having fun on the beach, old people are strolling, the water is warm and the splash is gentle, and people are happy in the pubs… At the cafe, the Master and the Lord are drinking a Caribbean beer, I’m drinking coffee, and we’re talking to a young Dutch woman who works as a waitress. She misses Amsterdam but doesn’t want to go back…

Przyroda też odrodziła się po zniszczeniach i możemy ją podziwiać w całej okazałości, choć może nie miała jeszcze czasu, żeby osiągnąć wspaniałość sprzed katastrofy, ale wygląda nieźle.

Nature has also recovered from the devastation and we can admire it in all its glory, although it may not have had time to reach its pre-disaster splendor yet, but it looks good.

Musimy wracać na statek, bo niedługo wyruszamy… na następną wyspę. Opuszczamy nie tylko Philipsburg i Sint Maarten, ale też Karaiby. Popłyniemy 888 mil morskich (1645 kilometrów) prawie całkiem na północ, mijając Bahamy i Florydę… Na północ! Może wreszcie będzie chłodniej!

We have to get back to the ship, because soon we’ll be leaving… for the next island. We’re leaving not only Philipsburg and Sint Maarten, but also the Caribbean. We’ll sail 888 nautical miles (1,645 kilometers) almost due north, passing the Bahamas and Florida… North! Maybe it will finally be cooler!

A, jeszcze obiecane zdjęcie torby z żółwiami (torba oprócz namalowanych żółwi ma jeszcze małego żółwia przyczepionego do ucha, widać go po lewej stronie u góry) i delfiny o zachodzie słońca.

Oh, and the promised photo of the bag with turtles (in addition to the painted turtles, the bag also has a small turtle attached to its ear, you can see it on the top left) and dolphins at sunset.

Z portu do stolicy południowej części wyspy jest dość daleko, na pewno za daleko dla mnie, więc po krótkiej naradzie i długich poszukiwaniach przystani wzięliśmy wodną taksówkę (jakby nam było mało wody). Bilet w postaci papierowej opaski na rękę kosztował 4 dolary na osobę i za tę kwotę mogliśmy płynąć do wszystkich „taksówkowych” postojów.

It’s quite a long way from the port to the capital of the southern part of the island, certainly too far for me, so after a short deliberation and a long search for a dock, we took a water taxi (as if we weren’t getting enough water). The ticket, which was a paper wristband, cost $4 per person, and for that amount we could sail to all the „taxi” stops.

Podróż trwała niecałe 10 minut i wylądowaliśmy na pomoście w stolicy Sint Maarten – Philipsburgu. Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego kapitana holenderskiej floty Johna Philipsa. Miasto ma około 1600 mieszkańców i jest rajem dla zakupowiczów, pełne wolnocłowych sklepów, bazarów i kramów. Oprócz upału miasto przywitało nas wrzaskami jakiejś nawiedzonej kobiety, która na przemian przeklinała i błogosławiła każdego z przechodniów i mapą wyspy na trotuarze.

The journey took less than 10 minutes, and we landed on the pier in Sint Maarten’s capital, Philipsburg. Named after the Scottish captain of the Dutch navy, John Philips, the town has about 1,600 inhabitants and is a shopper’s paradise, filled with duty-free shops, markets, and stalls. Besides the heat, the city greeted us with the shrieks of a haunted woman, who alternately cursed and blessed every passerby, and with a map of the island on the sidewalk.

Główna ulica miasta to nadmorska promenada ciągnąca się dłuuuugo i mająca po jednej stronie bary, restauracje, hotele, puby i inne knajpy, a po drugiej plażę i oczywiście morze. Karaibskie. Postanawiamy najpierw zagłębić się wąskie uliczki, pełne poruszających się w żółwim tempie samochodów z francuskimi i sintmartenowskimi rejestracjami. Ładna ulica prowadzi do budynku sądu.

The town’s main street is a long seaside promenade lined with bars, restaurants, hotels, pubs, and other eateries on one side, and the beach and, of course, the Caribbean Sea on the other. We decide to explore the narrow streets first, filled with cars with French and Sint-Marten license plates moving at a snail’s pace. The pretty street leads to the courthouse.

Skręcamy w lewo i w prawo i trafiamy na bazar pełen ciuchów wszelkiego rodzaju. Zwykle nie kupuję niczego, (bo cóż może kupić kobieta, która ma wszystko?), ale dostrzegam wielką, płócienną torbę w stylu Birkin (dziewczyny zrozumieją), która spełni moje marzenia o schowaniu wszystkiego w jednej przepastnej przestrzeni i pytam o cenę. Dwadzieścia… trochę dużo… Pani proponuje osiemnaście… nadal zbyt wiele, moje skąpa dusza każe mi zrezygnować. Dziękuję i odchodzę. Wtedy kobieta ze stoiska obok szepcze do mnie, że sprzeda taką samą za dwanaście… Odchodzę z torbą na ramieniu, słysząc jak kobiety zaczynają się kłócić…

We turn left and right and find ourselves in a bazaar filled with all sorts of clothes. I usually don’t buy anything (because what can a woman who has everything buy?), but I spot a large, canvas Birkin-style bag (girls will understand), which will fulfill my dream of storing everything in one cavernous space, and I ask the price. Twenty… a bit much… The lady offers eighteen… still too much, my stingy soul tells me to pass. I thank her and leave. Then the woman at the next stall whispers to me that she’ll sell the same one for twelve… I walk away with the bag over my shoulder, hearing the women start arguing…

Mijamy parlament wyspy (składa się z dziesięciu członków, wybieranych co cztery lata i obecnie przewodniczy mu Ajamu Baly). / We pass the island’s parliament (it consists of ten members, elected every four years and is currently chaired by Ajamu Baly).

Uliczki są rzeczywiście pełne sklepów i małych barów z karaibskim jedzeniem. Od zapachów aż kręci się w głowie i mam ochotę spróbować tych karaibskich przysmaków. Rozsądek zwycięża i idziemy dalej i dalej, aż kończą się elegancke sklepy, a zaczynają się małe i biedniej wyglądające, w chodniku jest coraz więcej dziur, a ruch uliczny właściwie ustaje. W zaułkach walają się śmieci, domy są bardziej odrapane i robi się jakoś mało wakacyjnie…

The streets are indeed full of shops and small bars serving Caribbean food. The aromas make me dizzy, and I long to try these Caribbean delicacies. Common sense prevails, and we walk further and further, until the elegant shops end and the smaller, more shabby-looking ones begin. The sidewalks become increasingly potholed, and traffic practically ceases. Trash strewn across the alleys, the houses become more dilapidated, and the feeling becomes less than holiday-like…

Postanawiamy zawrócić i dotrzeć z powrotem na nadmorską promenadę, co okazuje się trochę skomplikowane… Po drodze natykamy się na jeden z pięknych murali: / We decide to turn around and get back to the seaside promenade, which turns out to be a bit complicated… On the way we come across one of the beautiful murals:

i na opuszczony dom na jednej z bocznych uliczek. Gdybym miała mieszkać na tej wyspie, to poproszę o ten właśnie dom pod kwitnącym hibiskusem. / and an abandoned house on one of the side streets. If I were to live on this island, I would ask for this very house under the blooming hibiscus.

Obudziłam się wcześnie rano i pobiegłam na piąty pokład. W nocy przepłynęliśmy tylko 93 mile morskie (172 kilometry) na wschód. Z fascynacją patrzyłam na morze i wyłaniające się z niego rafy, skały i mielizny. Niektóre były dosłownie kilka metrów od naszych burt i mogłam się wtedy spokojnie czuć jak pasażerka „Titanica”. Nasz kapitan okazał się lepszy niż Edward Smith, na szczęście dla ludzkości. Ciekawe kto by mnie zagrał w ekranizacji tej (niedoszłej) katastrofy… Na zdjęciu – jedna z piaszczystych łach na morzu (zdjęcie zrobione przez brudny obiektyw, wersja limitowana)

I woke up early in the morning and ran to deck five. We’d sailed only 93 nautical miles (172 kilometers) east during the night. I gazed with fascination at the sea and the reefs, rocks, and shoals emerging from it. Some were literally a few meters from our sides, and I could have easily felt like a passenger on the Titanic. Our captain turned out to be better than Edward Smith, fortunately for humanity. I wonder who would have played me in a film adaptation of this (near-)disaster… In the photo – one of the sandbars at sea (photo taken through a dirty lens, limited edition)

Na wyspę Sint Maarten dotarliśmy o siódmej rano. Temperatura już o tej porze wynosiła 29 stopni. Przedsionek piekła… / We arrived on the island of Sint Maarten at 7 a.m. The temperature was already 29 degrees Celsius. The vestibule of hell…

Przed zacumowaniem ostrzeżono nas przed wirusem zika i przed nisko latającymi odrzutowcami. To ostatnie można zobaczyć na tym krótkim filmiku: / Before docking, we were warned about the Zika virus and low-flying jets. You can see the latter in this short video:

Niesamowite, prawda? Dlatego nie latam. Nigdy. / Amazing, right? That’s why I don’t fly. Ever.

Wyspa Sint Marteen to mała wyspa (około 88 km2) w archipelagu Małych Antyli. Jest drugą wyspą na Karaibach podzieloną między dwa kraje (pierwsza to Hispaniola, współdzielona między Dominikanę i Haiti). Ta należy do Francji, gdzie nazywa się Saint-Martin (stolica: Marigot) i leży na północy i do Niederlandów i nazywa się Sint Maarten. Jest płaska (najwyższy szczyt ma 424 m npm), straszliwie zatłoczona i bardzo przyjazna.

Sint Martin is a small island (approximately 88 km²) in the Lesser Antilles archipelago. It is the second island in the Caribbean divided between two countries (the first is Hispaniola, shared between the Dominican Republic and Haiti). This one belongs to France, where it is called Saint-Martin (capital: Marigot), and lies to the north and borders the Netherlands, called Sint Maarten. It is flat (the highest peak is 424 m above sea level), terribly crowded, and very friendly.

Pamiętacie „Wyspę Skarbów” Roberta Stevensona? Tak, to właśnie tam, na niewielkim archipelagu składającym się z 36 wysp i wysepek dzieje się akcja tej powieści, która rozbudzała wyobraźnię wielu pokoleń dzieciaków. Archipelag leży około 100 kilometrów na wschód od Puerto Rico i nazywa się Brytyjskie Wyspy Dziewicze. Wyspy archipelagu mają świetna nazwy, np. Wyspa Pelikana, Okrągła Skała, Upadła Jerozolima, Wyspa Moskitów, Wielki Pies i przede wszystkim Skrzyna Umarlaka. Wyspy są wpisane w historię piractwa w regionie Karaibów, ale to już temat dla zainteresowanych losami piratów, a szczególnie Kapitana Kidda czy Czarnobrodego. Współcześnie Brytyjskie Wyspy Dziewicze są jednym z największych na świecie rajów podatkowych i chyba jedynym karaibskim krajem, gdzie główny dochód pochodzi z usług finansowych, a nie z turystyki. Wyspy należą do Wielkiej Brytanii, ale walutą obowiązującą jest dolar amerykański.

Remember Robert Stevenson’s „Treasure Island”? Yes, that’s where the action of this novel, which captured the imagination of generations of children, takes place, on a small archipelago of 36 islands and islets. The archipelago lies about 100 kilometers east of Puerto Rico and is called the British Virgin Islands. The islands in the archipelago have great names, such as Pelican Island, Round Rock, Fallen Jerusalem, Mosquito Island, Big Dog, and, above all, Dead Man’s Chest. The islands are ingrained in the history of piracy in the Caribbean, but that’s a topic for those interested in the fate of pirates, especially Captain Kidd or Blackbeard. Today, the British Virgin Islands are one of the world’s largest tax havens and perhaps the only Caribbean country where the main income comes from financial services, not tourism. The islands belong to the United Kingdom, but the currency used is the US dollar.

My przypłyneliśmy na Tortolę – największą wyspę archipelagu. Ma powierzchnię ok. 55 km2, a jej stolica – Road Town – leży na południu, w naturalnej zatoce, która była idealnym schronieniem dla pirackich okrętów. Pod spodem: piracke okręty. Ten maleńki z prawej jest nasz, a ten z lewej jest potworem, który zabiera 6500 pasażerów.

We sailed to Tortola, the largest island in the archipelago. It has an area of ​​approximately 55 square kilometers, and its capital, Road Town, lies to the south, in a natural bay that provided an ideal haven for pirate ships. Below: pirate ships. The tiny one on the right is ours, and the one on the left is a monster that can accommodate 6,500 passengers.

Road Town ma około 12 tysięcy mieszkańców i jest bardzo spokojnym miejscem. Przestępczość jest niewielka, ulice są czyste, ludzie uśmiechają się do siebie i są wyluzowani. Otoczone łagodnymi, zielonymi wzgórzami jest miejscem prawie idealnym.

Road Town has a population of around 12,000 and is a very peaceful place. Crime is low, the streets are clean, and people smile and are relaxed. Surrounded by rolling green hills, it’s a near-perfect place.

Jest też najnudniejszym miastem, jakie odwiedziłam na Karaibach. Nic, naprawdę nic ciekawego się tam nie działo, nie było ulicznych barów i kawiarni, nie słychać było głośnej muzyki, nikt nie proponował paciorków ani chińskich ciuchów… prawo i porządek 🙂 Można było odetchnąć od hałasu i tłumów.

It’s also the most boring city I’ve visited in the Caribbean. Nothing, really nothing interesting happened there: no street bars or cafes, no loud music, no one offering beads or Chinese clothes… law and order. 🙂 It was a welcome respite from the noise and crowds.

Na wyspach mają fajne rejestracje i taksówki: / They have nice license plates and taxis on the islands:

Po kilku upalnych (a jakże!) godzinach w mieście, wracamy do portu, spragnieni kawy. W porcie, w każdym porcie na świecie, życie toczy się inaczej, choć trudno określić na czym to polega. Takie miejsca żyją własnym rytmem i na własnych zasadach. Pewnie podobnie jest na dworcach kolejowych, czy lotniskach?

After a few scorching hot hours in the city, we return to the port, craving coffee. In a port, in every port in the world, life flows differently, though it’s hard to pinpoint exactly what that is. Such places live their own rhythm and by their own rules. It’s probably the same at train stations and airports?

Jacht na zdjęciu kosztował ponoć 80 milionów dolców, a jego roczne utrzymanie to kolejny milion. Nie mogę powiedzieć skąd to wiem, ale źródło wydawało się dobrze poinformowane. Ot, taka ciekawostka z życia.

The yacht in the photo reportedly cost $80 million, and its annual maintenance is another million. I can’t say where I got that information from, but the source seemed well-informed. Just a little tidbit of real life.

Tradycyjnie idziemy na lokalną kawę do portowej kawiarni. Siadamy przy stoliku na balkonie, wokół nas kilkoro ludzi, słońce zachodzi, wieczorna cisza, zaczynają latać ćmy … Kawy w knajpce nie ma, jest tylko lokalne piwo. Cóż, tradycji nie stało się zadość, ale piwo było niezłe. Trzeba wracać na statek, o dziewiątej wieczorem odpływamy. Do następnej wyspy!

As usual, we go for a local coffee at a portside café. We sit at a table on the balcony, surrounded by a few people, the sun is setting, the evening quiet, and moths are starting to fly around… There’s no coffee in the pub, only local beer. Well, tradition hasn’t been followed, but the beer was good. It’s time to get back to the ship; we’re leaving at nine in the evening. To the next island!